OGÓLNOPOLSKI PROGRAM PROFILAKTYKI CZERNIAKA
![zdjecie](/sites/default/files/styles/node/public/obrazek/2023-04/image001.png?itok=Qi71ChuK)
OGÓLNOPOLSKI PROGRAM PROFILAKTYKI CZERNIAKA
Uczniowie Szkoły Podstawowej, Liceum Ogólnokształcącego oraz Branżowej Szkoły I Stopnia
w Kosowie Lackim brali udział w jubileuszowej V edycji Ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Czerniaka. Zaproszenie do udziału w programie Gmina Kosów Lacki otrzymała z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej – Curie w Warszawie. Organizatorem V Ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Czerniaka jest Studenckie Koło Naukowe ONKOMA przy klinice Gastroenterologii Onkologicznej w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej – Curie we współpracy z Akademią Czerniaka- sekcją naukową Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej. Czerniak (nowotwór złośliwy) pozostaje nadal jednym z wyzwań dla zdrowia publicznego. Zasadniczą przyczyną niniejszego stanu jest nadal rozpoznawanie nowotworu w zaawansowanym stadium, co wynika ze zbyt niskiej świadomości społecznej na temat czerniaka - czym jest, jakie są czynniki zachorowania oraz jakie są metody skutecznej profilaktyki. Grupę docelową programu stanowili uczniowie klas 7 i 8 szkół podstawowych oraz wszyscy uczniowie szkół ponadpodstawowych. Uczniowie w ramach zajęć poznali złote zasady profilaktyki czerniaka, zdobyli umiejętności przeprowadzania samobadania skóry czy też różnicowania zmian podejrzanych ze zwykłymi znamionami. Dzięki zdobytej wiedzy nastolatkowie będą mogli się stać ambasadorami akcji w swoich lokalnych środowiskach, zachęcając rodzinę i znajomych do podjęcia tych niezwykle prostych oraz skutecznych działań profilaktycznych.
Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry. Wywodzi się z melanocytów – komórek pigmentowych wytwarzających barwnik zwany melaniną, który sprawia, że skóra ciemnieje w kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowych. Czerniaki najczęściej pojawiają się na skórze, ale także w obrębie ust, nosa oraz gałki ocznej.
Występowanie czerniaka w Polsce
- W Polsce co roku odnotowuje się około 50 000 przypadków nowych zachorowań
na nowotwory skóry, w tym 3000 zachorowań na czerniaki. - Czerniak jest najbardziej agresywnym nowotworem skóry i jednym z najbardziej agresywnych nowotworów w ogóle.
- Czerniak stanowi tylko 6% wszystkich nowotworów skóry, ale aż 80% chorych na czerniaki umiera z powodu choroby.
- Średni czas przeżycia od momentu diagnozy to 6-8 miesięcy.
- Liczba zachorowań na czerniaka w Polsce podwaja się co 10 lat.
- Najczęściej na czerniaki chorują mężczyźni w wieku ok. 50 lat – jest to wynik wieloletniej niewłaściwej ekspozycje na słońce.
- Czerniak jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących wśród nastolatków, którzy często korzystają z solarium, nie stosują filtrów słonecznych i przebywają na słońcu w godzinach najwyższego promieniowania
Osoby najbardziej narażone na rozwój czerniaka to osoby:
- jasnych i rudych włosach,
- jasnych oczach,
- jasnej lub bardzo jasnej cerze,
- z piegami i/lub znamionami,
- które łatwo ulegają poparzeniom słonecznym,
- słabo tolerują słońce,
- opalają się z dużym trudem lub w ogóle
- u których w rodzinie występował czerniak.
Osoby te bezwzględnie powinny unikać słońca oraz całkowicie zrezygnować z solarium.
Jak się ochronić przed czerniakiem – Złote Zasady profilaktyki czerniaka?
- Nie opalaj się w solarium! – w przypadku młodych ludzi jest to najważniejszy czynnik wywołujący czerniaki.
- Unikaj przebywania w pełnym słońcu w godzinach 11.00-16.00
- Ochrona skóry: stosuj filtry UV, noś czapkę i okulary przeciwsłonecznych – latem nawet podczas pochmurnych dni należy stosować ochronę. Pamiętaj ochronie także podczas uprawiania sportu na świeżym powietrzu!
- Raz w miesiącu oglądaj swoją skórę – sprawdź, czy Twoje znamiona nie zmieniają się lub czy nie pojawiły się nowe.
- Jeśli zauważysz, że coś podejrzanego dzieje się z Twoim znamieniem, udaj się do dermatologa lub chirurga-onkologa.
- Przynajmniej raz na rok odwiedzaj dermatologa lub chirurga-onkologa, aby sprawdził czy wszystko w porządku.